LAMUS, DWÓR I…SPICHLERZ - 7.03.2007 /w Muzeum w Branicach znajdujÄ… siÄ™ eksponaty znalezione podczas badaÅ„ archeologicznych prowadzonych w czasie budowy Nowej Huty/
Autor: Krystyna Lenczowska, GÅ‚os Tygodnik Nowohucki nr 10/07 z 9.03.2007 r.
Branice, dawna podkrakowska wieÅ›, której nazwa pochodzi najprawdopodobniej od sÅ‚owa „brana”, staropolskiej nazwy czÄ™stokołów, leży dziÅ› w granicach Krakowa. Pierwsze informacje o Branicach pochodzÄ… z 1250 r. WÅ‚aÅ›cicielami ówczesnej wsi byli najpierw Åšwiebodowie, Braniccy herbu Gryf i rodzina Badenich. Jednym z wÅ‚aÅ›cicieli Branic byÅ‚ zwiÄ…zany z konfederacjÄ… barskÄ… - Jan Klemens Branicki.
Znajdziemy tu niewielki zamek w stylu późnorenesansowym z 1603 r., zwany lamusem, zbudowany na polecenie Jana Branickiego, zdobiony przez artystów wÅ‚oskich, gdzie, oprócz pamiÄ…tek dawnych epok, znajduje siÄ™ ekspozycja przedstawiajÄ…ca znaleziska archeologiczne z Nowej Huty oraz klasycystyczny dwór rodziny Badenich z XIX wieku oraz park zaÅ‚ożony najprawdopodobniej w XVII wieku. DziÅ› we dworze mieÅ›ci siÄ™ siedziba nowohuckiego oddziaÅ‚u Muzeum Archeologicznego, a po sÄ…siedzku – magazyny archeologiczne. PomiÄ™dzy nimi, jest obiekt mniej reprezentacyjny – dworski spichlerz.
- Spichlerz pochodzi poczÄ…tków XVIII wieku, najprawdopodobniej z czasów gdy powstaÅ‚y stodoÅ‚y, których sÅ‚upy odkryliÅ›my podczas naszych wykopalisk badajÄ…cych zabudowania dworskiego folwarku w Branicach – mówi Paulina Poleska, archeolog z nowohuckiego oddziaÅ‚u Muzeum Archeologicznego.
W podobnych spichlerzach przechowywano pÅ‚ody rolne. Jeszcze do niedawna spichlerz byÅ‚ użytkowany dla takiego celu. Teraz stoi pusty i czeka na gospodarza. Leży w caÅ‚ym kompleksie dworskim i jest cennym zabytkiem z zachowanym zarówno dworem i starym interesujÄ…cym obronnym lamusem, a także – zapleczem gospodarczym dworu. Na miejscu starych stodół stojÄ… dziÅ› muzealne magazyny, nawiÄ…zujÄ…ce jednak architekturÄ… do sÄ…siednich budynków spichlerz oraz dawne czworaki.
Miasto przygotowuje plan miejscowego zagospodarowania dla Branic i taka „architektoniczna pereÅ‚ka” Å›wietnie mogÅ‚aby takie miejsce turystycznie ożywić. – MyÅ›limy o wykorzystaniu caÅ‚oÅ›ci zastaÅ‚ego, dawnego ukÅ‚adu dworskiego. Konieczny byÅ‚by teraz remont spichlerza, na to na razie nie ma pieniÄ™dzy – mówi Jacek Górski kierownik nowohuckiego oddziaÅ‚u Muzeum Archeologicznego.
Przenosiny do Branic otwierają także archeologom nowohuckim nowe możliwości.
- Zabawa poÅ‚Ä…czona z nauka i rekreacjÄ…, to – jak pokazujÄ… nasze archeologiczne pikniki organizowane w Branickim parku, to sprawdza siÄ™ najlepiej. Przenosiny do dworu w Branicach poszerzajÄ… nam możliwoÅ›ci prowadzenia edukacji archeologicznej „na żywo” poprzez aktywne uczestnictwo dzieci i mÅ‚odzieży w czynnoÅ›ciach, które kiedyÅ› wykonywali, żyjÄ…cy na tym terenie nasi praprzodkowie, takich jak żniwowanie sierpem, wypalanie naczyÅ„… Chcemy by program interaktywnej edukacji archeologicznej byÅ‚ jednak powiÄ…zany z programem szkolnym. Już nawiÄ…zaliÅ›my współpracÄ™ z Krzysztofem Kwasem wicedyrektorem Gimnazjum nr 39 i to nam pomoże w przygotowaniu propozycji dla szkól od nowego roku szkolnego – podsumowuje J. Górski.
(kl)
|
)